Przez większą część czasu Macintosh stanowi okaz zdrowia - przelicza liczby, odtwarza muzykę i wykonuje najbardziej skomplikowane zadania bez najmniejszej czkawki. Jednak w tak skomplikowanym systemie operacyjnym istnieją setki, a nawet tysiące miejsc, w których coś może się nie powieść
Przez większą część czasu Macintosh stanowi okaz zdrowia - przelicza liczby, odtwarza muzykę i wykonuje najbardziej skomplikowane zadania bez najmniejszej czkawki. Jednak w tak skomplikowanym systemie operacyjnym istnieją setki, a nawet tysiące miejsc, w których coś może się nie powieść.
Postanowiliśmy więc przygotować elektroniczną apteczkę z najlepszymi lekarstwami na najpopularniejsze choroby komputera. Aby uniknąć problemów z zawieszaniem się programów i systemu, ten numer Macworlda warto mieć zawsze pod ręką.
Obracająca się piłka plażowa
Wcześniej czy później zdarzy się to każdemu użytkownikowi Macintosha - próba wybrania polecenia menu w ulubionej aplikacji lub kliknięcia ikony na pasku narzędzi powoduje zamianę kursora w piłkę plażową, która obraca się bez końca. Nie pomaga walenie w klawiaturę ani modły do komputerowych bogów, gdyż aplikacja po prostu przestaje reagować na żądania użytkownika.
Najpierw dobre wiadomości - zwykle zawiesza się tylko jedna aplikacja, nawet jeśli akurat jest to Finder. Przesunięcie kursora poza okno tego programu powinno spowodować przywrócenie normalnego działania systemu. Jednak niedziałająca aplikacja ciągle jest obecna w pamięci.
W jaki sposób można zamknąć program, skoro polecenie Quit jest niedostępne? Na szczęście Mac OS X zapewnia kilka sposobów wykonania tej czynności. Każda z nich powoduje te same skutki, a więc wybór jednej z metod jest zależny od upodobań użytkownika. Co ciekawe, czasami jedna z tych sztuczek może nie zadziałać, natomiast inne będą skuteczne. Oto to metody:
1. Przejdź do menu jabłko i wybierz pozycję Force Quit. Możesz także nacisnąć klawisze jabłko-Option-Escape. Spowoduje to wyświetlenie okna dialogowego Force Quit (patrz zrzut "Wymuszenie zamknięcia") z listą wszystkich otwartych aplikacji. Zwykle zawieszona aplikacja oznaczona jest napisem "application not responding". Zaznacz nazwę programu i kliknij przycisk Force Quit.
Czasami program zawiesił się, choć okno Force Quit nie wskazuje tego faktu. Z kolei w innych przypadkach system może uznać, że aplikacja ma problemy, choć tak naprawdę wykonuje skomplikowane obliczenia. W takim przypadku można trochę odczekać, aby program odblokował zasoby.
2. Zamknięcie aplikacji można także wymusić poprzez doka. Kliknij myszą ikonę aplikacji w doku i nie zwalniaj przycisku. Kiedy pojawi się menu kontekstowe doka, zamiast pozycji Quit pojawi się opcja Force Quit. Jeżeli tak się nie stało, zwolnij przycisk myszy i wykonaj ponownie tę operację, ale tym razem naciśnij także klawisz Option. Spowoduje to pojawienie się żądanej opcji.
3. W niektórych rzadkich przypadkach może być konieczne zamknięcie programu, który nie ma ikony w doku lub nie pojawia się w oknie Force Quit (może to być nawet sam dok). W takim przypadku uruchom narzędzie Activity Monitor (teczka /Applications/Utilities). Z listy w głównym oknie programu wybierz zawieszoną aplikację (patrz zrzut "Szybkie zamykanie), a następnie kliknij przycisk Quit Process na pasku narzędzi. Kiedy pojawi się nowe okno dialogowe, kliknij przycisk Force Quit.
Rysunek
Wymuszenie zamknięcia
Za pomocą polecenia Force Quit (jabłko-Option-Escape) można pozbyć się zawieszonej aplikacji. W oknie Force Quit zwykle, choć nie zawsze, wyświetlana jest informacja, że dany program nie odpowiada
Rysunek
Szybkie zamykanie
Do zamknięcia programu, który nie jest widoczny w oknie Force Quit, można użyć narzędzia Activity Monitor
Samoczynne zamykanie się aplikacji
Innym często występującym problemem jest nieoczekiwane zamknięcie używanej aplikacji (patrz zrzut "Nieoczekiwana wiadomość"). Również w tym przypadku rzadko się zdarza, aby problem z programem spowodował zawieszenie się całego komputera. Pomimo tego należy znaleźć sposób, który pozwoli zapobiec takim katastrofom.
1. W oknie dialogowym informującym o nieoczekiwanym zamknięciu aplikacji widoczny jest przycisk Reopen. Jego kliknięcie powoduje ponowne uruchomienie programu. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że problem się nie powtórzy.
2. Ponowne zawieszenie się aplikacji spowoduje wyświetlenie odmiennego okna dialogowego. Miejsce przycisku Reopen zajmie przycisk Safe Relaunch. Kliknij ten przycisk, aby uruchomić program w bezpiecznym trybie, co oznacza, że system zastąpił plik preferencji tej aplikacji nowym plikiem.
Aplikacje używają plików preferencji do zapisywania zmian w ustawieniach, których dokonano na przykład w oknie dialogowym preferencji. Uszkodzenie ustawień programu może być jednak przyczyną zawieszania się tej aplikacji. Pliki preferencji są zapisywane w teczce nazwa_użytkownika/Library/Preferences, a ich nazwa ma zwykle postać typu com.producent.aplikacja.plist, na przykład com.apple.mail.plist.
Jeżeli uruchomienie w trybie bezpiecznym spowodowało rozwiązanie problemu, zamknij aplikację (polecenie File: Quit). Spowoduje to pojawienie kolejnego okna dialogowego z pytaniem o chęć zachowania nowych ustawień lub powrotu do starych preferencji. Najlepiej zatrzymać nowe ustawienia, aby zapobiec ponownemu wystąpieniu problemu w przyszłości (patrz zrzut "Określ swoje preferencje").
Jeżeli bezpieczne uruchomienie nie spowoduje usunięcia problemów, należy wykonać kolejne czynności. Są one przydatne nie tylko w tej sytuacji, ale także w przypadku wystąpienia innych symptomów.
3. Zrestartuj komputer, wybierając polecenie Restart z menu Apple. Zadziwiające, że tak prosta czynność może rozwiązać tak wiele problemów. Jeżeli zrestartowanie systemu nie jest możliwe, gdyż aplikacja spowodowała większe szkody, naciśnij i przytrzymaj włącznik zasilania, aby wyłączyć komputer. W najgorszym przypadku możesz odłączyć kabel zasilania.
4. Sprawdź obecność konfliktów i błędów. Jeśli aplikacja powodująca problemy nie została stworzona przez Apple'a, upewnij się, czy nie powoduje ona konfliktów z bieżącą wersją OS-a X. Czasami zdarza się, że zainstalowanie nowszej wersji systemu wymaga także aktualizacji oprogramowania. Odpowiednie instrukcje i pliki do pobrania można zwykle znaleźć na stronie producenta. Dodatkowe informacje są dostępne na różnych forach internetowych.
5. Zaloguj się jako inny użytkownik. Istnieje spore prawdopodobieństwo, że wprowadzenie zmian w ustawieniach programu przyczynia się do jego niestabilnej pracy. Aby to sprawdzić, wystarczy użyć konta innego użytkownika. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w ramce "Diagnozowanie chorego komputera".
Załóżmy, że aplikacja działa poprawnie po zalogowaniu się na inne konto. Oznacza to, że przyczyną jest jakiś plik w folderze użytkownika, a nie ogólny problem systemowy. Jest to zwykle dobra wiadomość, gdyż sytuację można naprawić bez stosowania drastycznych środków, takich jak reinstalacja OS-a X lub formatowanie dysku twardego.
Prawdopodobną przyczyną kłopotów jest uszkodzony plik gdzieś w teczce Library użytkownika. Może to być plik preferencji (.plist), czcionka, plik cache, wtyczka lub jakiś inny plik pomocniczy (zwykle w teczce Application Support). Do odnalezienia takiego pliku można użyć odpowiednich narzędzi, na przykład sprawdzanie uszkodzonych czcionek odbywa się za pomocą polecenia Validate Font w systemowym programie Font Book. Do wyszukiwania uszkodzonych plików preferencji można użyć narzędzia Preferential Treatment, natomiast program Tiger Cache Cleaner usuwa uszkodzone pliki cache (więcej informacji na temat tych programów znajduje się w ramce "Apteczka pierwszej pomocy").
6. Wiele osób zapomina, że czasami mogą powstać uszkodzenia na dysku. Jeżeli aplikacja zawiesza się w czasie uruchamiania lub zamyka się bez ostrzeżenia, przejdź do teczki /Applications/Utilities i uruchom program Disk Utility. Wybierz dysk startowy i kliknij kartę First Aid, a następnie kliknij przycisk Repair Disk Permissions (instrukcje znajdują się w ramce "Szukając pierwszej pomocy").
7. Jeżeli powyższe metody nie pomogły, zainstaluj ponownie program, korzystając z dołączonego instalatora. Użycie innej metody instalacji może być przyczyną braku wymaganych składników, które są wymagane do poprawnego działania aplikacji.
8. Sprawdź dzienniki konsoli, uruchamiając program Console (teczka /Applications/Utilities). Kliknij przycisk Logs na pasku narzędzi i z listy po lewej stronie wybierz foldery CrashReporter (w teczkach nazwa_użytkownika/Library/Logs i /Library/Logs). W tych dziennikach znajdują się informacje o wszystkich programach, które kiedykolwiek zawiesiły się na danym komputerze. Znajdź plik dziennika o nazwie identycznej jak nazwa programu. Spowoduje to wyświetlenie ogromnej ilości technicznych informacji. Czasami jednak można znaleźć przydatną wskazówkę, na przykład odwołanie do nieistniejącej wtyczki. Szczególnie warto zwrócić uwagę na sekcje z nagłówkiem zawierającym słowo Crashed (na przykład Thread 2 Crashed).
Dostęp do dziennika można także uzyskać w chwili zawieszenia się programu i wyświetlenia odpowiedniego komunikatu - wystarczy kliknąć przycisk Report.
9. Czasami nawet najbardziej zaawansowane techniki rozwiązywania problemów nie pomogą w przywróceniu poprawnego działania komputera. W takim przypadku należy przygotować instalacyjny dysk DVD z systemem i rozpocząć wszystko od zera. Po uruchomieniu instalacji wybierz opcję Archive & Install. Jeżeli na dysku twardym znajduje się nowsza wersja systemu niż wersja instalacyjna, po zakończeniu instalacji użyj panelu preferencji Software Update do natychmiastowej aktualizacji systemu do najnowszej wersji.
Rysunek
Nieoczekiwana wiadomość
Powyższy komunikat jest wyświetlany po zawieszeniu aplikacji. Kliknij przycisk Try Again, aby uruchomić program w bezpiecznym trybie. System wyłączy plik preferencji i zastąpi go nowym zestawem ustawień domyślnych
Rysunek
Określ swoje preferencje
Preferencje usunięte po wybraniu trybu bezpiecznego uruchamiania można znaleźć w teczce nazwa_użytkownika/Library/Preferences. Są to pliki z dodanym rozszerzeniem .saved. Aby przywrócić stare ustawienia, usuń nowy plik preferencji i usuń rozszerzenie .saved ze starego pliku
Przywracanie do życia martwego komputera
Największą obawą posiadacza komputera jest to, czy komputer na pewno da się uruchomić. Chyba nikt nie chciałby utracić cennych danych w połowie ważnego projektu. W tym artykule pominiemy kwestie sprzętowe, takie jak kompletny brak zasilania lub brak podświetlenia wyświetlacza. Skupimy się raczej na częstszych sytuacjach, kiedy Macintosh zaczyna uruchamiać się normalnie, ale zawiesza się przed wyświetleniem biurka. Przedstawione poniżej metody należy wypróbować kolejno aż do znalezienia właściwej.
1. Zachowaj cierpliwość. Czasami uruchomienie komputera wymaga więcej czasu niż normalnie.
2. Jeżeli nawet po upływie dłuższego czasu Macintosh nie wystartował poprawnie, spróbuj uruchomić komputer jeszcze raz. Bardzo często spowoduje to przywrócenie normalnego działania systemu.
3. Zrestartuj komputer i natychmiast naciśnij klawisz Shift, aby zainicjować tryb bezpiecznego uruchamiania. Klawisz Shift można zwolnić dopiero po pojawieniu się niebieskiego ekranu. Przejście do tego trybu powoduje użycie wielu metod naprawczych, takich jak uruchomienie komendy naprawiania dysku, usunięcie potencjalnie uszkodzonych pamięci cache czcionek, wyłączenie rozszerzeń w teczce System, a także zablokowanie automatycznie uruchamianych aplikacji z listy Login Items w panelu preferencji Accounts.
Jeżeli komputer uruchomił się poprawnie w bezpiecznym trybie, natychmiast zrestartuj ponownie komputer, ale tym razem nie naciskaj klawisza Shift. Być może problem został już usunięty.
4. Jeżeli problem ciągle się utrzymuje, konieczne będzie wykorzystanie umiejętności detektywistycznych do znalezienia jego przyczyn. Jeśli na przykład błąd ładowania systemu powstaje po zalogowaniu się na konto i wyświetleniu pulpitu, prawdopodobną przyczyną będzie konflikt aplikacji na liście Login Items. Przejdź do panelu preferencji Accounts i kliknij kartę Login Items. Zapisz nazwę i położenie każdej aplikacji na liście, a następnie zaznacz po kolei każdą pozycję i kliknij przycisk minus (-) na dole okna dialogowego.
Następnie wyloguj się (menu jabłko: Log Out) i zaloguj ponownie. Dodawaj kolejne aplikacje, logując się ponownie za każdym razie. W pewnym momencie okaże się, że system nie uruchamia się poprawnie. Oznacza to, że problemy sprawia ostatnia dodana aplikacja. Jeżeli lista Login Items jest bardzo długa, można skrócić proces sprawdzania, ograniczając się do kilku ostatnio dodanych aplikacji.
5. Jeżeli komputer w dalszym ciągu nie uruchamia się poprawnie, należy ponownie sprawdzić dysk. Wprawdzie czynność ta została już wykonana w bezpiecznym trybie, ale system nie wyświetlił żadnej informacji o znalezionych błędach. Z tego powodu najlepiej użyć aplikacji Disk Utility do ponownego sprawdzenia dysku (patrz ramka "Szukając pierwszej pomocy").
6. Kolejnym krokiem jest odłączenie wszystkich urządzeń peryferyjnych USB i FireWire, oczywiście poza myszą i klawiaturą. Po wykonaniu tej czynności uruchom ponownie komputer. Jeżeli wszystko działa poprawnie, występuje konflikt systemowy z jednym z używanych urządzeń.
Teraz można podłączyć urządzenia zewnętrzne i korzystać z nich w normalny sposób, ale spowoduje to ponowne wystąpienie problemów podczas kolejnego restartu. Aby uniknąć tego, można spróbować zaktualizować sterownik urządzenia lub jego oprogramowanie układowe (firmware). Odpowiednie informacje można znaleźć w witrynie internetowej producenta.
7. Zresetuj pamięć PRAM. W tym celu uruchom komputer i natychmiast naciśnij klawisze jabłko-Option-P-R. Klawisze można zwolnić dopiero po odtworzeniu dźwięku po raz drugi. Spowoduje to wyczyszczenie specjalnej pamięci PRAM, w której są przechowywane parametry systemowe, takie jak ustawienia strefy czasowej i poziomu głośności. Zresetowanie tej pamięci często rozwiązuje typowe problemy.
8. Zainstaluj ponownie system Mac OS X. Wprawdzie wymaga to poświęcenia kilku godzin, ale pomoże rozwiązać problem, gdy na ekranie wyświetlana jest migająca ikona ze znakiem zapytania. Oznacza ona, że komputer nie może znaleźć poprawnej wersji systemu operacyjnego na dysku twardym.
Nagłe ataki paniki
Trudno przegapić tę sytuację - ekran nagle szarzeje i pojawia się informacja w wielu językach, nakazująca zrestartowanie komputera. Jest to tak zwany "kernel panic", czyli poważny błąd jądra. Na szczęście nie trzeba panikować, gdyż wykonanie poniższej procedury pozwoli przywrócić normalne działanie systemu.
1. Pierwszym krokiem jest oczywiście zrestartowanie komputera. Pod koniec ładowania systemu pojawi się komunikat mówiący o nieoczekiwanym zamknięciu aplikacji. Nie należy się nim martwić, gdyż informuje tylko o wcześniejszym zawieszeniu się Mac OS-a X.
2. Sprawdź dostępność aktualizacji. Podobnie jak w przypadku aplikacji, problemy z jądrem często znikają po zrestartowaniu komputera. Czasami jednak może występować poważny błąd w używanym oprogramowaniu. W takim przypadku należy skontaktować się z jego producentem w celu pobrania zaktualizowanej wersji programu.
3. Jeżeli do komputera dodano niedawno nowe akcesoria, takie jak pamięć RAM lub kartę PCI, można je zdemontować i sprawdzić, czy problem został usunięty. Szczególną uwagę należy zwrócić na sterowniki, które dodają własne rozszerzenia jądra (są to pliki ze słowem Driver w nazwie, które znajdują się w katalogu /System/Library/Extensions. Takie rozszerzenia mogą mieć groźny wpływ na system. Więcej informacji na temat problemów z pamięcią RAM przedstawiono w poprzednim numerze Macworlda.
4. Uruchom komputer w bezpiecznym trybie, naciskając i przytrzymując klawisz Shift. Spowoduje to uruchomienie systemowych procedur naprawczych.
5. Jeżeli uruchomienie w bezpiecznym trybie powiodło się, ale problem z jądrem nie został usunięty, prawdopodobną przyczyną błędu jest jeden z plików w katalogu /System/Library/Extensions. Prawdopodobnie został on zainstalowany przez jedną z aplikacji firmy innej niż Apple. Najlepszym sposobem usunięcia tego problemu będzie reinstalacja systemu i zainstalowanie tylko niezbędnego oprogramowania, tak aby znaleźć potencjalnego sprawcę.
Ramka
Diagnozowanie chorego komputera
Czasami bardzo trudno jest określić przyczynę problemów z komputerem. Aby rozpocząć diagnozowanie, należy utworzyć nowe konto użytkownika, które będzie wykorzystywane tylko do tego celu.
Aby to zrobić, przejdźmy do panelu preferencji Accounts. Teraz należy kliknąć ikonę z kłódką, wprowadzić hasło administratora, a następnie kliknąć przycisk ze znakiem plus (tuż poniżej sekcji Login Options). Wprowadzamy nazwę nowego użytkownika (na przykład Usuwanie problemów), krótką nazwę (na przykład problem) i hasło. Zaznaczamy opcję Allow User To Administer This Computer i klikamy przycisk Create Account.
Po utworzeniu konta nie należy dodawać żadnych aplikacji do listy Login Items, ani instalować dodatkowych czcionek i aplikacji, a w szczególności tych, które są używane na głównym koncie. Innymi słowy, konto awaryjne powinno pozostać "czyste", aby możliwe było postawienie wiarygodnej diagnozy.
Po zalogowaniu się na nowe konto należy spróbować odtworzyć błąd. Jeżeli to się udało, problem istnieje w systemie. Jego usunięcie będzie wymagało ponownej instalacji określonej aplikacji lub nawet całego systemu. W przeciwnym razie problem jest związany z określonym użytkownikiem, co wymaga tylko usunięcia odpowiedniego pliku preferencji z teczki nazwa_użytownika/Library Preferences) lub naprawienia uszkodzonych czcionek za pomocą programu Font Book.
Ramka
Apteczka pierwszej pomocy
Na dysku twardym każdego Macintosha już znajduje się bardzo przydatna aplikacja o nazwie Disk Utility. To wbudowane narzędzie jest zawsze aktualizowane dla najnowszej wersji Mac OS-a X i zapewnia wiele funkcji sprawdzania stanu dysku twardego i uprawnień plików.
Jakie inne programy warto mieć pod ręką na wypadek wystąpienia poważnej awarii? Jeżeli Disk Utility nie może rozwiązać niektórych problemów dyskowych, można użyć programów DiskWarrior, TechTool Pro lub Drive Genius. Niestety, posiadacze Macintoshy z procesorami Intela muszą poczekać na zaktualizowane wersje tych aplikacji. Do przywracania danych z uszkodzonych plików można użyć programu File Juicer. Jeżeli uruchomienie dysku nie jest w ogóle możliwe, warto skorzystać z programu Data Rescue. Narzędzia XRay i FileXaminer służą do modyfikacji uprawnień uniksowych bez konieczności użycia Terminala. Ciekawe funkcje czyszczenia systemu są zapewniane przez programy OnyX i Tiger Cache Cleaner.
//tabelka//
Producent Produkt Cena Kontakt System Platforma Uwagi
Alsoft DiskWarrior 3.0.3 80 USD www.alsoft.com 10.2, 10.3, 10.4 PowerPC Sprawdzanie dysków i odzyskiwanie danych
Apple Disk Utility darmowy www.apple.com.pl 10.2, 10.3, 10.4 Universal Naprawa katalogów dyskowych i uprawnień plików, tworzenie obrazów dysków, formatowanie dysków
Echo One File Juicer 4.0.2 9 USD echoone.com 10.3, 10.4 Universal Wydobywanie tekstu i obrazów z uszkodzonych plików
Gideon Softworks FileXaminer 2.5.2 10 USD www.gideon.com 10.2, 10.3, 10.4 PowerPC Modyfikacja uprawnień uniksowych i powiązanych atrybutów plików; świetny tryb pracy wsadowej
Jonathan Nathan Preferential Treatment 1.1.6 macworld.com/0644 10.2, 10.3, 10.4 PowerPC Sprawdzanie uszkodzonych plików preferencji (.plist)
Marcel Bresink TinkerTool 3.61 darmowy macworld.com/0810 10.2, 10.3, 10.4 PowerPC Uniwersalne narzędzie systemowe z wieloma opcjami
Micromat TechTool Pro 4.0.4 98 USD www.micromat.com 10.3, 10.4 PowerPC Naprawa dysków i funkcje diagnostyki sprzętowej
Northern Softworks Tiger Cache Cleaner 9 USD www.northern.com 10.2, 10.3, 10.4 PowerPC Usuwanie plików cache i dzienników, zarządzanie aplikacjami z listy Login Items, inne funkcje
Prosoft Engineering Data Rescue II 100 USD www.prosoft.com 10.2, 10.3, 10.4 PowerPC Przywracanie danych z uszkodzonych dysków
Prosoft Engineering Drive Genius 99 USD www.prosoft.com 10.2, 10.3, 10.4 PowerPC Naprawa i defragmentacja dysków, modyfikowanie partycji, możliwość edycji sektorów dyskowych
Rainer XRay 1.1 10 USD www.brockerhoff.net 10.2, 10.3, 10.4 PowerPC Modyfikacja uprawnień uniksowych i powiązanych atrybutów plików
Titanium OnyX 1.6.7 darmowy macworld.com/1165 10.4 Universal Włączanie ukrytych funkcji Mac OS-a X, czyszczenie pamięci cache, uruchamianie skryptów oraz wyświetlanie dzienników i stron man
Ramka
Szukając pierwszej pomocy
Jeżeli problemy nie zostały usunięte przez podstawowe czynności, takie jak zrestartowanie komputera, prawdopodobnie konieczne będzie użycie programu Disk Utility. Poniżej przedstawiamy odpowiednią procedurę.
1. Uruchom program Disk Utility (teczka /Applications/Utilities), kliknij kartę First Aid i po lewej stronie okna wybierz wolumin, który chcesz naprawić (patrz zrzut "Naprawiamy dysk"). Aby ułatwić naprawianie w przyszłości, warto włączyć funkcję journaling (dostępna od systemu OS X 10.3), która śledzi wszystkie zmiany dokonane w plikach. W przypadku zawieszenia systemu umożliwia to przywrócenie ostatniego, stabilnego stanu dysku. Aby włączyć tę funkcję, po prostu kliknij przycisk Enable Journaling na pasku narzędzi.
2. W programie Disk Utility dostępne są dwie opcje: naprawa (Repair) i weryfikacja (Verify). Ten drugi tryb pracy nie wprowadza żadnych zmian na dysku, a jedynie sprawdza aktualną kondycję plików. Naprawa dysku startowego jest możliwa tylko w przypadku uruchomienia komputera z instalacyjnej płyty DVD. W tym celu należy włożyć płytę do napędu, zrestartować komputer i nacisnąć klawisz C. Następnie można wybrać startowy dysk twardy i dokonać odpowiednich modyfikacji.
Jeżeli program pomyślnie usunął błędy z dysku, warto ponownie uruchomić funkcję weryfikacji. Pozwoli to upewnić się, czy wszystko działa poprawnie. W niektórych przypadkach program Disk Utility nie może usunąć wszystkich błędów. Oznacza to konieczność użycia narzędzia innej firmy, takiego jak DiskWarrior lub TechTool Pro (patrz ramka " Apteczka pierwszej pomocy").
3. Jeżeli aplikacje lub dokumenty nie chcą się otwierać, przyczyną tego stanu rzeczy są prawdopodobnie błędne uprawnienia plików. System Mac OS X korzysta z tych uprawnień do określenia praw dostępu poszczególnych użytkowników do plików. Aby naprawić uprawnienia, wystarczy kliknąć przycisk Repair Disk Permissions.
Rysunek
Naprawiamy dysk
Karta First Aid w programie Disk Utility umożliwia naprawianie uprawnień plików i usuwanie błędów dyskowych. Jeżeli przycisk Repair Disk jest niedostępny, wybrano dysk startowy. Aby naprawić taki dysk, należy uruchomić komputer z instalacyjnej płyty DVD lub zewnętrznego dysku FireWire
Ramka
Pięć lekarstw dla komputerów z procesorem Intela
Pojawienie się nowych komputerów z procesorami Intela oznacza także nowe błędy i problemy, które mogą utrudniać codzienne korzystanie z nowych urządzeń. Poniżej przedstawiamy informacje na ten temat.
1. Aby możliwe było uruchomienie programu w trybie natywnym, konieczne jest dostosowanie go do procesora Intela. Niestety, nie wszyscy producenci oprogramowania wprowadzili już odpowiednie zmiany. Oznacza to konieczność użycia specjalnego środowiska emulacji o nazwie Rosetta.
Aplikacje uruchomione w tym środowisku będą działały wolniej niż na porównywalnym komputerze z procesorem PowerPC. Niestety, nie istnieje żadne lekarstwo na tę bolączkę. Aby sprawdzić, czy używana jest Rosetta, należy uruchomić program System Profiler (teczka /Applications/Utilities), a następnie kliknąć kolejno pozycje Software i Applications na liście po lewej stronie. Spowoduje to wyświetlenie wszystkich aplikacji (niezależnie od tego, czy są uruchomione) wraz z informacją o trybie działania. Jeżeli program został dostosowany do platformy Intela, zostanie oznaczony jako Universal.
2. Niektóre programy przeznaczone dla komputerów PowerPC nie chcą się uruchamiać na Macintoshach z procesorami Intela bądź działają w nieoczekiwany sposób. Obejmuje to m.in. takie programy, jak Microsoft Virtual PC, Alsoft DiskWarrior i TechTool Pro firmy Micromat. Oznacza to, że należy poczekać do momentu przedstawienia ulepszonej wersji przez producenta oprogramowania.
3. Na nowych komputerach nie można uruchomić środowiska Classic ani żadnych programów przeznaczonych dla niego. Oznacza to definitywne rozstanie m.in. z Quarkiem 4.1.
4. Aby możliwe było uruchomienie komputera z dysku zewnętrznego, należy sformatować ten dysk w programie Disk Utility. Po wyświetleniu karty Partition należy kliknąć przycisk Options i wybrać schemat partycjonowania GUID (patrz zrzut "Ponowne formatowanie"). Ta opcja jest dostępna tylko dla dysków zewnętrznych podłączonych do Macintosha z procesorem Intela. Na sformatowanym dysku należy także zainstalować odpowiednią wersję systemu Mac OS X 10.4.5, oznaczoną symbolem 8H14 lub 8G1454.
5. Podczas korzystania z przeglądarki Safari mogą pojawić się komunikaty informujące o braku odpowiedniej wtyczki (plug-inu), choć została ona zainstalowana. Dzieje się tak, gdyż Safari działa jako aplikacja typu Universal, natomiast wiele wtyczek dostępnych jest tylko w wersji dla procesora PowerPC.
Jeżeli nie jest jeszcze dostępna wtyczka w odpowiedniej wersji, można użyć następującej sztuczki. Zamknij Safari i otwórz okno Get Info tego programu w Finderze. Zaznacz opcję Open Using Rosetta, co spowoduje uruchomienie przeglądarki w środowisku Rosetta. Wprawdzie program będzie działał wolniej, ale będzie możliwe korzystanie ze wszystkich modułów. Podobną metodę można zastosować dla innych aplikacji typu Universal, które korzystają ze starszych modułów dodatkowych.
Rysunek
Jeżeli konieczne jest uruchomienie Macintosha z procesorem Intela poprzez dysk zewnętrzny, należy sformatować ten dysk z użyciem schematu partycji GUID
Ramka
Mały pomocnik
To niewielkie urządzenie będzie przydatne dla administratora sieci z dużą liczbą Macintoshy lub dla osoby, która często podróżuje z PowerBookiem. Zamiast nosić stertę dysków instalacyjnych, z różnymi programami narzędziowymi, wystarczy zabrać ze sobą napęd flash FireWire o pojemności 1 GB. Nosi on nazwę TechTool Protégé i kosztuje 229 dolarów. Producent, firma Micromat (www.micromat.com), umieściła na nim system OS X oraz programy TechTool Pro i DiskStudio. Pozostałe miejsce jest przeznaczone dla innych programów użytkownika. Świetne rozwiązanie!
Ramka
Anemia Safari
Jeżeli szybkość przeglądarki Safari spadła do zera, można wypróbować poniższe sztuczki, które przywrócą utraconą wydajność.
Zaznacz ikonę Safari w Finderze, naciśnij klawisze jabłko-I i kliknij trójkącik w sekcji Languages. Następnie wyłącz wszystkie nieużywane języki, pozostawiając tylko angielski i ewentualnie polski. Następnie uruchom ponownie program i wybierz polecenie Safari: Empty Cache, aby wyczyścić pamięć podręczną przeglądarki.
Użyj narzędzia do filtrowania obrazków i animacji, takiego jak Pith Helmet (10 USD; macworld.com/0786) lub Saft (12 USD; macworld.com/0790).
Jeżeli codziennie odwiedzasz te same strony, możesz utworzyć folder zawierający wybrane zakładki Auto-Click (Auto-Tab w Panterze). Kliknięcie takiego folderu na pasku Bookmarks spowoduje natychmiastowe otwarcie wszystkich witryn internetowych. Aby to osiągnąć, wybierz polecenie menu Bookmarks: Show All Bookmarks. Kliknij przycisk plus (+) na dole okna Bookmarks, aby utworzyć nowy folder. Przeciągnij wybrane zakładki do tego folderu i nadaj mu dowolną nazwę, a następnie przeciągnij go do pozycji Bookmarks Bar. Zaznacz opcję Auto-Click obok folderu i wybierz polecenie Bookmarks: Hide All Bookmarks. Kliknięcie nowego przycisku na pasku spowoduje otwarcie poszczególnych witryn na oddzielnych kartach.
Demencja inteligentnych skrzynek pocztowych
Program Apple Mail umożliwia użycie inteligentnych skrzynek do sortowania wiadomości na podstawie określonych warunków, takich jak temat lub nadawca. Jednak od czasu do czasu pojawiają się problemy z użyciem tych skrzynek, na przykład próba otwarcia i przeczytania wiadomości powoduje wyświetlenie komunikatu informującego, że wiadomość znajduje się na serwerze, choć tak nie jest.
W przypadku wystąpienia takiej sytuacji, należy zamknąć program Mail, a następnie skopiować całą teczkę nazwa_użytkownika/Library/Mail w inne miejsce, aby zapobiec przypadkowemu skasowaniu ważnej poczty. Następnie otwieramy oryginalną teczkę Mail i kasujemy plik Envelope Index. Po ponownym uruchomieniu program Mail ponownie zindeksuje wszystkie wiadomości, co może wymagać dużej cierpliwości, gdyż jest to czasochłonny proces.
Jeżeli ta metoda nie zadziała, można wybrać polecenie Mailbox: Rebuild, a następnie zrestartować program Mail. Przy odrobinie szczęścia wszystkie utracone wiadomości powrócą na swoje miejsce.
Postanowiliśmy więc przygotować elektroniczną apteczkę z najlepszymi lekarstwami na najpopularniejsze choroby komputera. Aby uniknąć problemów z zawieszaniem się programów i systemu, ten numer Macworlda warto mieć zawsze pod ręką.
Obracająca się piłka plażowa
Wcześniej czy później zdarzy się to każdemu użytkownikowi Macintosha - próba wybrania polecenia menu w ulubionej aplikacji lub kliknięcia ikony na pasku narzędzi powoduje zamianę kursora w piłkę plażową, która obraca się bez końca. Nie pomaga walenie w klawiaturę ani modły do komputerowych bogów, gdyż aplikacja po prostu przestaje reagować na żądania użytkownika.
Najpierw dobre wiadomości - zwykle zawiesza się tylko jedna aplikacja, nawet jeśli akurat jest to Finder. Przesunięcie kursora poza okno tego programu powinno spowodować przywrócenie normalnego działania systemu. Jednak niedziałająca aplikacja ciągle jest obecna w pamięci.
W jaki sposób można zamknąć program, skoro polecenie Quit jest niedostępne? Na szczęście Mac OS X zapewnia kilka sposobów wykonania tej czynności. Każda z nich powoduje te same skutki, a więc wybór jednej z metod jest zależny od upodobań użytkownika. Co ciekawe, czasami jedna z tych sztuczek może nie zadziałać, natomiast inne będą skuteczne. Oto to metody:
1. Przejdź do menu jabłko i wybierz pozycję Force Quit. Możesz także nacisnąć klawisze jabłko-Option-Escape. Spowoduje to wyświetlenie okna dialogowego Force Quit (patrz zrzut "Wymuszenie zamknięcia") z listą wszystkich otwartych aplikacji. Zwykle zawieszona aplikacja oznaczona jest napisem "application not responding". Zaznacz nazwę programu i kliknij przycisk Force Quit.
Czasami program zawiesił się, choć okno Force Quit nie wskazuje tego faktu. Z kolei w innych przypadkach system może uznać, że aplikacja ma problemy, choć tak naprawdę wykonuje skomplikowane obliczenia. W takim przypadku można trochę odczekać, aby program odblokował zasoby.
2. Zamknięcie aplikacji można także wymusić poprzez doka. Kliknij myszą ikonę aplikacji w doku i nie zwalniaj przycisku. Kiedy pojawi się menu kontekstowe doka, zamiast pozycji Quit pojawi się opcja Force Quit. Jeżeli tak się nie stało, zwolnij przycisk myszy i wykonaj ponownie tę operację, ale tym razem naciśnij także klawisz Option. Spowoduje to pojawienie się żądanej opcji.
3. W niektórych rzadkich przypadkach może być konieczne zamknięcie programu, który nie ma ikony w doku lub nie pojawia się w oknie Force Quit (może to być nawet sam dok). W takim przypadku uruchom narzędzie Activity Monitor (teczka /Applications/Utilities). Z listy w głównym oknie programu wybierz zawieszoną aplikację (patrz zrzut "Szybkie zamykanie), a następnie kliknij przycisk Quit Process na pasku narzędzi. Kiedy pojawi się nowe okno dialogowe, kliknij przycisk Force Quit.
Rysunek
Wymuszenie zamknięcia
Za pomocą polecenia Force Quit (jabłko-Option-Escape) można pozbyć się zawieszonej aplikacji. W oknie Force Quit zwykle, choć nie zawsze, wyświetlana jest informacja, że dany program nie odpowiada
Rysunek
Szybkie zamykanie
Do zamknięcia programu, który nie jest widoczny w oknie Force Quit, można użyć narzędzia Activity Monitor
Samoczynne zamykanie się aplikacji
Innym często występującym problemem jest nieoczekiwane zamknięcie używanej aplikacji (patrz zrzut "Nieoczekiwana wiadomość"). Również w tym przypadku rzadko się zdarza, aby problem z programem spowodował zawieszenie się całego komputera. Pomimo tego należy znaleźć sposób, który pozwoli zapobiec takim katastrofom.
1. W oknie dialogowym informującym o nieoczekiwanym zamknięciu aplikacji widoczny jest przycisk Reopen. Jego kliknięcie powoduje ponowne uruchomienie programu. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że problem się nie powtórzy.
2. Ponowne zawieszenie się aplikacji spowoduje wyświetlenie odmiennego okna dialogowego. Miejsce przycisku Reopen zajmie przycisk Safe Relaunch. Kliknij ten przycisk, aby uruchomić program w bezpiecznym trybie, co oznacza, że system zastąpił plik preferencji tej aplikacji nowym plikiem.
Aplikacje używają plików preferencji do zapisywania zmian w ustawieniach, których dokonano na przykład w oknie dialogowym preferencji. Uszkodzenie ustawień programu może być jednak przyczyną zawieszania się tej aplikacji. Pliki preferencji są zapisywane w teczce nazwa_użytkownika/Library/Preferences, a ich nazwa ma zwykle postać typu com.producent.aplikacja.plist, na przykład com.apple.mail.plist.
Jeżeli uruchomienie w trybie bezpiecznym spowodowało rozwiązanie problemu, zamknij aplikację (polecenie File: Quit). Spowoduje to pojawienie kolejnego okna dialogowego z pytaniem o chęć zachowania nowych ustawień lub powrotu do starych preferencji. Najlepiej zatrzymać nowe ustawienia, aby zapobiec ponownemu wystąpieniu problemu w przyszłości (patrz zrzut "Określ swoje preferencje").
Jeżeli bezpieczne uruchomienie nie spowoduje usunięcia problemów, należy wykonać kolejne czynności. Są one przydatne nie tylko w tej sytuacji, ale także w przypadku wystąpienia innych symptomów.
3. Zrestartuj komputer, wybierając polecenie Restart z menu Apple. Zadziwiające, że tak prosta czynność może rozwiązać tak wiele problemów. Jeżeli zrestartowanie systemu nie jest możliwe, gdyż aplikacja spowodowała większe szkody, naciśnij i przytrzymaj włącznik zasilania, aby wyłączyć komputer. W najgorszym przypadku możesz odłączyć kabel zasilania.
4. Sprawdź obecność konfliktów i błędów. Jeśli aplikacja powodująca problemy nie została stworzona przez Apple'a, upewnij się, czy nie powoduje ona konfliktów z bieżącą wersją OS-a X. Czasami zdarza się, że zainstalowanie nowszej wersji systemu wymaga także aktualizacji oprogramowania. Odpowiednie instrukcje i pliki do pobrania można zwykle znaleźć na stronie producenta. Dodatkowe informacje są dostępne na różnych forach internetowych.
5. Zaloguj się jako inny użytkownik. Istnieje spore prawdopodobieństwo, że wprowadzenie zmian w ustawieniach programu przyczynia się do jego niestabilnej pracy. Aby to sprawdzić, wystarczy użyć konta innego użytkownika. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w ramce "Diagnozowanie chorego komputera".
Załóżmy, że aplikacja działa poprawnie po zalogowaniu się na inne konto. Oznacza to, że przyczyną jest jakiś plik w folderze użytkownika, a nie ogólny problem systemowy. Jest to zwykle dobra wiadomość, gdyż sytuację można naprawić bez stosowania drastycznych środków, takich jak reinstalacja OS-a X lub formatowanie dysku twardego.
Prawdopodobną przyczyną kłopotów jest uszkodzony plik gdzieś w teczce Library użytkownika. Może to być plik preferencji (.plist), czcionka, plik cache, wtyczka lub jakiś inny plik pomocniczy (zwykle w teczce Application Support). Do odnalezienia takiego pliku można użyć odpowiednich narzędzi, na przykład sprawdzanie uszkodzonych czcionek odbywa się za pomocą polecenia Validate Font w systemowym programie Font Book. Do wyszukiwania uszkodzonych plików preferencji można użyć narzędzia Preferential Treatment, natomiast program Tiger Cache Cleaner usuwa uszkodzone pliki cache (więcej informacji na temat tych programów znajduje się w ramce "Apteczka pierwszej pomocy").
6. Wiele osób zapomina, że czasami mogą powstać uszkodzenia na dysku. Jeżeli aplikacja zawiesza się w czasie uruchamiania lub zamyka się bez ostrzeżenia, przejdź do teczki /Applications/Utilities i uruchom program Disk Utility. Wybierz dysk startowy i kliknij kartę First Aid, a następnie kliknij przycisk Repair Disk Permissions (instrukcje znajdują się w ramce "Szukając pierwszej pomocy").
7. Jeżeli powyższe metody nie pomogły, zainstaluj ponownie program, korzystając z dołączonego instalatora. Użycie innej metody instalacji może być przyczyną braku wymaganych składników, które są wymagane do poprawnego działania aplikacji.
8. Sprawdź dzienniki konsoli, uruchamiając program Console (teczka /Applications/Utilities). Kliknij przycisk Logs na pasku narzędzi i z listy po lewej stronie wybierz foldery CrashReporter (w teczkach nazwa_użytkownika/Library/Logs i /Library/Logs). W tych dziennikach znajdują się informacje o wszystkich programach, które kiedykolwiek zawiesiły się na danym komputerze. Znajdź plik dziennika o nazwie identycznej jak nazwa programu. Spowoduje to wyświetlenie ogromnej ilości technicznych informacji. Czasami jednak można znaleźć przydatną wskazówkę, na przykład odwołanie do nieistniejącej wtyczki. Szczególnie warto zwrócić uwagę na sekcje z nagłówkiem zawierającym słowo Crashed (na przykład Thread 2 Crashed).
Dostęp do dziennika można także uzyskać w chwili zawieszenia się programu i wyświetlenia odpowiedniego komunikatu - wystarczy kliknąć przycisk Report.
9. Czasami nawet najbardziej zaawansowane techniki rozwiązywania problemów nie pomogą w przywróceniu poprawnego działania komputera. W takim przypadku należy przygotować instalacyjny dysk DVD z systemem i rozpocząć wszystko od zera. Po uruchomieniu instalacji wybierz opcję Archive & Install. Jeżeli na dysku twardym znajduje się nowsza wersja systemu niż wersja instalacyjna, po zakończeniu instalacji użyj panelu preferencji Software Update do natychmiastowej aktualizacji systemu do najnowszej wersji.
Rysunek
Nieoczekiwana wiadomość
Powyższy komunikat jest wyświetlany po zawieszeniu aplikacji. Kliknij przycisk Try Again, aby uruchomić program w bezpiecznym trybie. System wyłączy plik preferencji i zastąpi go nowym zestawem ustawień domyślnych
Rysunek
Określ swoje preferencje
Preferencje usunięte po wybraniu trybu bezpiecznego uruchamiania można znaleźć w teczce nazwa_użytkownika/Library/Preferences. Są to pliki z dodanym rozszerzeniem .saved. Aby przywrócić stare ustawienia, usuń nowy plik preferencji i usuń rozszerzenie .saved ze starego pliku
Przywracanie do życia martwego komputera
Największą obawą posiadacza komputera jest to, czy komputer na pewno da się uruchomić. Chyba nikt nie chciałby utracić cennych danych w połowie ważnego projektu. W tym artykule pominiemy kwestie sprzętowe, takie jak kompletny brak zasilania lub brak podświetlenia wyświetlacza. Skupimy się raczej na częstszych sytuacjach, kiedy Macintosh zaczyna uruchamiać się normalnie, ale zawiesza się przed wyświetleniem biurka. Przedstawione poniżej metody należy wypróbować kolejno aż do znalezienia właściwej.
1. Zachowaj cierpliwość. Czasami uruchomienie komputera wymaga więcej czasu niż normalnie.
2. Jeżeli nawet po upływie dłuższego czasu Macintosh nie wystartował poprawnie, spróbuj uruchomić komputer jeszcze raz. Bardzo często spowoduje to przywrócenie normalnego działania systemu.
3. Zrestartuj komputer i natychmiast naciśnij klawisz Shift, aby zainicjować tryb bezpiecznego uruchamiania. Klawisz Shift można zwolnić dopiero po pojawieniu się niebieskiego ekranu. Przejście do tego trybu powoduje użycie wielu metod naprawczych, takich jak uruchomienie komendy naprawiania dysku, usunięcie potencjalnie uszkodzonych pamięci cache czcionek, wyłączenie rozszerzeń w teczce System, a także zablokowanie automatycznie uruchamianych aplikacji z listy Login Items w panelu preferencji Accounts.
Jeżeli komputer uruchomił się poprawnie w bezpiecznym trybie, natychmiast zrestartuj ponownie komputer, ale tym razem nie naciskaj klawisza Shift. Być może problem został już usunięty.
4. Jeżeli problem ciągle się utrzymuje, konieczne będzie wykorzystanie umiejętności detektywistycznych do znalezienia jego przyczyn. Jeśli na przykład błąd ładowania systemu powstaje po zalogowaniu się na konto i wyświetleniu pulpitu, prawdopodobną przyczyną będzie konflikt aplikacji na liście Login Items. Przejdź do panelu preferencji Accounts i kliknij kartę Login Items. Zapisz nazwę i położenie każdej aplikacji na liście, a następnie zaznacz po kolei każdą pozycję i kliknij przycisk minus (-) na dole okna dialogowego.
Następnie wyloguj się (menu jabłko: Log Out) i zaloguj ponownie. Dodawaj kolejne aplikacje, logując się ponownie za każdym razie. W pewnym momencie okaże się, że system nie uruchamia się poprawnie. Oznacza to, że problemy sprawia ostatnia dodana aplikacja. Jeżeli lista Login Items jest bardzo długa, można skrócić proces sprawdzania, ograniczając się do kilku ostatnio dodanych aplikacji.
5. Jeżeli komputer w dalszym ciągu nie uruchamia się poprawnie, należy ponownie sprawdzić dysk. Wprawdzie czynność ta została już wykonana w bezpiecznym trybie, ale system nie wyświetlił żadnej informacji o znalezionych błędach. Z tego powodu najlepiej użyć aplikacji Disk Utility do ponownego sprawdzenia dysku (patrz ramka "Szukając pierwszej pomocy").
6. Kolejnym krokiem jest odłączenie wszystkich urządzeń peryferyjnych USB i FireWire, oczywiście poza myszą i klawiaturą. Po wykonaniu tej czynności uruchom ponownie komputer. Jeżeli wszystko działa poprawnie, występuje konflikt systemowy z jednym z używanych urządzeń.
Teraz można podłączyć urządzenia zewnętrzne i korzystać z nich w normalny sposób, ale spowoduje to ponowne wystąpienie problemów podczas kolejnego restartu. Aby uniknąć tego, można spróbować zaktualizować sterownik urządzenia lub jego oprogramowanie układowe (firmware). Odpowiednie informacje można znaleźć w witrynie internetowej producenta.
7. Zresetuj pamięć PRAM. W tym celu uruchom komputer i natychmiast naciśnij klawisze jabłko-Option-P-R. Klawisze można zwolnić dopiero po odtworzeniu dźwięku po raz drugi. Spowoduje to wyczyszczenie specjalnej pamięci PRAM, w której są przechowywane parametry systemowe, takie jak ustawienia strefy czasowej i poziomu głośności. Zresetowanie tej pamięci często rozwiązuje typowe problemy.
8. Zainstaluj ponownie system Mac OS X. Wprawdzie wymaga to poświęcenia kilku godzin, ale pomoże rozwiązać problem, gdy na ekranie wyświetlana jest migająca ikona ze znakiem zapytania. Oznacza ona, że komputer nie może znaleźć poprawnej wersji systemu operacyjnego na dysku twardym.
Nagłe ataki paniki
Trudno przegapić tę sytuację - ekran nagle szarzeje i pojawia się informacja w wielu językach, nakazująca zrestartowanie komputera. Jest to tak zwany "kernel panic", czyli poważny błąd jądra. Na szczęście nie trzeba panikować, gdyż wykonanie poniższej procedury pozwoli przywrócić normalne działanie systemu.
1. Pierwszym krokiem jest oczywiście zrestartowanie komputera. Pod koniec ładowania systemu pojawi się komunikat mówiący o nieoczekiwanym zamknięciu aplikacji. Nie należy się nim martwić, gdyż informuje tylko o wcześniejszym zawieszeniu się Mac OS-a X.
2. Sprawdź dostępność aktualizacji. Podobnie jak w przypadku aplikacji, problemy z jądrem często znikają po zrestartowaniu komputera. Czasami jednak może występować poważny błąd w używanym oprogramowaniu. W takim przypadku należy skontaktować się z jego producentem w celu pobrania zaktualizowanej wersji programu.
3. Jeżeli do komputera dodano niedawno nowe akcesoria, takie jak pamięć RAM lub kartę PCI, można je zdemontować i sprawdzić, czy problem został usunięty. Szczególną uwagę należy zwrócić na sterowniki, które dodają własne rozszerzenia jądra (są to pliki ze słowem Driver w nazwie, które znajdują się w katalogu /System/Library/Extensions. Takie rozszerzenia mogą mieć groźny wpływ na system. Więcej informacji na temat problemów z pamięcią RAM przedstawiono w poprzednim numerze Macworlda.
4. Uruchom komputer w bezpiecznym trybie, naciskając i przytrzymując klawisz Shift. Spowoduje to uruchomienie systemowych procedur naprawczych.
5. Jeżeli uruchomienie w bezpiecznym trybie powiodło się, ale problem z jądrem nie został usunięty, prawdopodobną przyczyną błędu jest jeden z plików w katalogu /System/Library/Extensions. Prawdopodobnie został on zainstalowany przez jedną z aplikacji firmy innej niż Apple. Najlepszym sposobem usunięcia tego problemu będzie reinstalacja systemu i zainstalowanie tylko niezbędnego oprogramowania, tak aby znaleźć potencjalnego sprawcę.
Ramka
Diagnozowanie chorego komputera
Czasami bardzo trudno jest określić przyczynę problemów z komputerem. Aby rozpocząć diagnozowanie, należy utworzyć nowe konto użytkownika, które będzie wykorzystywane tylko do tego celu.
Aby to zrobić, przejdźmy do panelu preferencji Accounts. Teraz należy kliknąć ikonę z kłódką, wprowadzić hasło administratora, a następnie kliknąć przycisk ze znakiem plus (tuż poniżej sekcji Login Options). Wprowadzamy nazwę nowego użytkownika (na przykład Usuwanie problemów), krótką nazwę (na przykład problem) i hasło. Zaznaczamy opcję Allow User To Administer This Computer i klikamy przycisk Create Account.
Po utworzeniu konta nie należy dodawać żadnych aplikacji do listy Login Items, ani instalować dodatkowych czcionek i aplikacji, a w szczególności tych, które są używane na głównym koncie. Innymi słowy, konto awaryjne powinno pozostać "czyste", aby możliwe było postawienie wiarygodnej diagnozy.
Po zalogowaniu się na nowe konto należy spróbować odtworzyć błąd. Jeżeli to się udało, problem istnieje w systemie. Jego usunięcie będzie wymagało ponownej instalacji określonej aplikacji lub nawet całego systemu. W przeciwnym razie problem jest związany z określonym użytkownikiem, co wymaga tylko usunięcia odpowiedniego pliku preferencji z teczki nazwa_użytownika/Library Preferences) lub naprawienia uszkodzonych czcionek za pomocą programu Font Book.
Ramka
Apteczka pierwszej pomocy
Na dysku twardym każdego Macintosha już znajduje się bardzo przydatna aplikacja o nazwie Disk Utility. To wbudowane narzędzie jest zawsze aktualizowane dla najnowszej wersji Mac OS-a X i zapewnia wiele funkcji sprawdzania stanu dysku twardego i uprawnień plików.
Jakie inne programy warto mieć pod ręką na wypadek wystąpienia poważnej awarii? Jeżeli Disk Utility nie może rozwiązać niektórych problemów dyskowych, można użyć programów DiskWarrior, TechTool Pro lub Drive Genius. Niestety, posiadacze Macintoshy z procesorami Intela muszą poczekać na zaktualizowane wersje tych aplikacji. Do przywracania danych z uszkodzonych plików można użyć programu File Juicer. Jeżeli uruchomienie dysku nie jest w ogóle możliwe, warto skorzystać z programu Data Rescue. Narzędzia XRay i FileXaminer służą do modyfikacji uprawnień uniksowych bez konieczności użycia Terminala. Ciekawe funkcje czyszczenia systemu są zapewniane przez programy OnyX i Tiger Cache Cleaner.
//tabelka//
Producent Produkt Cena Kontakt System Platforma Uwagi
Alsoft DiskWarrior 3.0.3 80 USD www.alsoft.com 10.2, 10.3, 10.4 PowerPC Sprawdzanie dysków i odzyskiwanie danych
Apple Disk Utility darmowy www.apple.com.pl 10.2, 10.3, 10.4 Universal Naprawa katalogów dyskowych i uprawnień plików, tworzenie obrazów dysków, formatowanie dysków
Echo One File Juicer 4.0.2 9 USD echoone.com 10.3, 10.4 Universal Wydobywanie tekstu i obrazów z uszkodzonych plików
Gideon Softworks FileXaminer 2.5.2 10 USD www.gideon.com 10.2, 10.3, 10.4 PowerPC Modyfikacja uprawnień uniksowych i powiązanych atrybutów plików; świetny tryb pracy wsadowej
Jonathan Nathan Preferential Treatment 1.1.6 macworld.com/0644 10.2, 10.3, 10.4 PowerPC Sprawdzanie uszkodzonych plików preferencji (.plist)
Marcel Bresink TinkerTool 3.61 darmowy macworld.com/0810 10.2, 10.3, 10.4 PowerPC Uniwersalne narzędzie systemowe z wieloma opcjami
Micromat TechTool Pro 4.0.4 98 USD www.micromat.com 10.3, 10.4 PowerPC Naprawa dysków i funkcje diagnostyki sprzętowej
Northern Softworks Tiger Cache Cleaner 9 USD www.northern.com 10.2, 10.3, 10.4 PowerPC Usuwanie plików cache i dzienników, zarządzanie aplikacjami z listy Login Items, inne funkcje
Prosoft Engineering Data Rescue II 100 USD www.prosoft.com 10.2, 10.3, 10.4 PowerPC Przywracanie danych z uszkodzonych dysków
Prosoft Engineering Drive Genius 99 USD www.prosoft.com 10.2, 10.3, 10.4 PowerPC Naprawa i defragmentacja dysków, modyfikowanie partycji, możliwość edycji sektorów dyskowych
Rainer XRay 1.1 10 USD www.brockerhoff.net 10.2, 10.3, 10.4 PowerPC Modyfikacja uprawnień uniksowych i powiązanych atrybutów plików
Titanium OnyX 1.6.7 darmowy macworld.com/1165 10.4 Universal Włączanie ukrytych funkcji Mac OS-a X, czyszczenie pamięci cache, uruchamianie skryptów oraz wyświetlanie dzienników i stron man
Ramka
Szukając pierwszej pomocy
Jeżeli problemy nie zostały usunięte przez podstawowe czynności, takie jak zrestartowanie komputera, prawdopodobnie konieczne będzie użycie programu Disk Utility. Poniżej przedstawiamy odpowiednią procedurę.
1. Uruchom program Disk Utility (teczka /Applications/Utilities), kliknij kartę First Aid i po lewej stronie okna wybierz wolumin, który chcesz naprawić (patrz zrzut "Naprawiamy dysk"). Aby ułatwić naprawianie w przyszłości, warto włączyć funkcję journaling (dostępna od systemu OS X 10.3), która śledzi wszystkie zmiany dokonane w plikach. W przypadku zawieszenia systemu umożliwia to przywrócenie ostatniego, stabilnego stanu dysku. Aby włączyć tę funkcję, po prostu kliknij przycisk Enable Journaling na pasku narzędzi.
2. W programie Disk Utility dostępne są dwie opcje: naprawa (Repair) i weryfikacja (Verify). Ten drugi tryb pracy nie wprowadza żadnych zmian na dysku, a jedynie sprawdza aktualną kondycję plików. Naprawa dysku startowego jest możliwa tylko w przypadku uruchomienia komputera z instalacyjnej płyty DVD. W tym celu należy włożyć płytę do napędu, zrestartować komputer i nacisnąć klawisz C. Następnie można wybrać startowy dysk twardy i dokonać odpowiednich modyfikacji.
Jeżeli program pomyślnie usunął błędy z dysku, warto ponownie uruchomić funkcję weryfikacji. Pozwoli to upewnić się, czy wszystko działa poprawnie. W niektórych przypadkach program Disk Utility nie może usunąć wszystkich błędów. Oznacza to konieczność użycia narzędzia innej firmy, takiego jak DiskWarrior lub TechTool Pro (patrz ramka " Apteczka pierwszej pomocy").
3. Jeżeli aplikacje lub dokumenty nie chcą się otwierać, przyczyną tego stanu rzeczy są prawdopodobnie błędne uprawnienia plików. System Mac OS X korzysta z tych uprawnień do określenia praw dostępu poszczególnych użytkowników do plików. Aby naprawić uprawnienia, wystarczy kliknąć przycisk Repair Disk Permissions.
Rysunek
Naprawiamy dysk
Karta First Aid w programie Disk Utility umożliwia naprawianie uprawnień plików i usuwanie błędów dyskowych. Jeżeli przycisk Repair Disk jest niedostępny, wybrano dysk startowy. Aby naprawić taki dysk, należy uruchomić komputer z instalacyjnej płyty DVD lub zewnętrznego dysku FireWire
Ramka
Pięć lekarstw dla komputerów z procesorem Intela
Pojawienie się nowych komputerów z procesorami Intela oznacza także nowe błędy i problemy, które mogą utrudniać codzienne korzystanie z nowych urządzeń. Poniżej przedstawiamy informacje na ten temat.
1. Aby możliwe było uruchomienie programu w trybie natywnym, konieczne jest dostosowanie go do procesora Intela. Niestety, nie wszyscy producenci oprogramowania wprowadzili już odpowiednie zmiany. Oznacza to konieczność użycia specjalnego środowiska emulacji o nazwie Rosetta.
Aplikacje uruchomione w tym środowisku będą działały wolniej niż na porównywalnym komputerze z procesorem PowerPC. Niestety, nie istnieje żadne lekarstwo na tę bolączkę. Aby sprawdzić, czy używana jest Rosetta, należy uruchomić program System Profiler (teczka /Applications/Utilities), a następnie kliknąć kolejno pozycje Software i Applications na liście po lewej stronie. Spowoduje to wyświetlenie wszystkich aplikacji (niezależnie od tego, czy są uruchomione) wraz z informacją o trybie działania. Jeżeli program został dostosowany do platformy Intela, zostanie oznaczony jako Universal.
2. Niektóre programy przeznaczone dla komputerów PowerPC nie chcą się uruchamiać na Macintoshach z procesorami Intela bądź działają w nieoczekiwany sposób. Obejmuje to m.in. takie programy, jak Microsoft Virtual PC, Alsoft DiskWarrior i TechTool Pro firmy Micromat. Oznacza to, że należy poczekać do momentu przedstawienia ulepszonej wersji przez producenta oprogramowania.
3. Na nowych komputerach nie można uruchomić środowiska Classic ani żadnych programów przeznaczonych dla niego. Oznacza to definitywne rozstanie m.in. z Quarkiem 4.1.
4. Aby możliwe było uruchomienie komputera z dysku zewnętrznego, należy sformatować ten dysk w programie Disk Utility. Po wyświetleniu karty Partition należy kliknąć przycisk Options i wybrać schemat partycjonowania GUID (patrz zrzut "Ponowne formatowanie"). Ta opcja jest dostępna tylko dla dysków zewnętrznych podłączonych do Macintosha z procesorem Intela. Na sformatowanym dysku należy także zainstalować odpowiednią wersję systemu Mac OS X 10.4.5, oznaczoną symbolem 8H14 lub 8G1454.
5. Podczas korzystania z przeglądarki Safari mogą pojawić się komunikaty informujące o braku odpowiedniej wtyczki (plug-inu), choć została ona zainstalowana. Dzieje się tak, gdyż Safari działa jako aplikacja typu Universal, natomiast wiele wtyczek dostępnych jest tylko w wersji dla procesora PowerPC.
Jeżeli nie jest jeszcze dostępna wtyczka w odpowiedniej wersji, można użyć następującej sztuczki. Zamknij Safari i otwórz okno Get Info tego programu w Finderze. Zaznacz opcję Open Using Rosetta, co spowoduje uruchomienie przeglądarki w środowisku Rosetta. Wprawdzie program będzie działał wolniej, ale będzie możliwe korzystanie ze wszystkich modułów. Podobną metodę można zastosować dla innych aplikacji typu Universal, które korzystają ze starszych modułów dodatkowych.
Rysunek
Jeżeli konieczne jest uruchomienie Macintosha z procesorem Intela poprzez dysk zewnętrzny, należy sformatować ten dysk z użyciem schematu partycji GUID
Ramka
Mały pomocnik
To niewielkie urządzenie będzie przydatne dla administratora sieci z dużą liczbą Macintoshy lub dla osoby, która często podróżuje z PowerBookiem. Zamiast nosić stertę dysków instalacyjnych, z różnymi programami narzędziowymi, wystarczy zabrać ze sobą napęd flash FireWire o pojemności 1 GB. Nosi on nazwę TechTool Protégé i kosztuje 229 dolarów. Producent, firma Micromat (www.micromat.com), umieściła na nim system OS X oraz programy TechTool Pro i DiskStudio. Pozostałe miejsce jest przeznaczone dla innych programów użytkownika. Świetne rozwiązanie!
Ramka
Anemia Safari
Jeżeli szybkość przeglądarki Safari spadła do zera, można wypróbować poniższe sztuczki, które przywrócą utraconą wydajność.
Zaznacz ikonę Safari w Finderze, naciśnij klawisze jabłko-I i kliknij trójkącik w sekcji Languages. Następnie wyłącz wszystkie nieużywane języki, pozostawiając tylko angielski i ewentualnie polski. Następnie uruchom ponownie program i wybierz polecenie Safari: Empty Cache, aby wyczyścić pamięć podręczną przeglądarki.
Użyj narzędzia do filtrowania obrazków i animacji, takiego jak Pith Helmet (10 USD; macworld.com/0786) lub Saft (12 USD; macworld.com/0790).
Jeżeli codziennie odwiedzasz te same strony, możesz utworzyć folder zawierający wybrane zakładki Auto-Click (Auto-Tab w Panterze). Kliknięcie takiego folderu na pasku Bookmarks spowoduje natychmiastowe otwarcie wszystkich witryn internetowych. Aby to osiągnąć, wybierz polecenie menu Bookmarks: Show All Bookmarks. Kliknij przycisk plus (+) na dole okna Bookmarks, aby utworzyć nowy folder. Przeciągnij wybrane zakładki do tego folderu i nadaj mu dowolną nazwę, a następnie przeciągnij go do pozycji Bookmarks Bar. Zaznacz opcję Auto-Click obok folderu i wybierz polecenie Bookmarks: Hide All Bookmarks. Kliknięcie nowego przycisku na pasku spowoduje otwarcie poszczególnych witryn na oddzielnych kartach.
Demencja inteligentnych skrzynek pocztowych
Program Apple Mail umożliwia użycie inteligentnych skrzynek do sortowania wiadomości na podstawie określonych warunków, takich jak temat lub nadawca. Jednak od czasu do czasu pojawiają się problemy z użyciem tych skrzynek, na przykład próba otwarcia i przeczytania wiadomości powoduje wyświetlenie komunikatu informującego, że wiadomość znajduje się na serwerze, choć tak nie jest.
W przypadku wystąpienia takiej sytuacji, należy zamknąć program Mail, a następnie skopiować całą teczkę nazwa_użytkownika/Library/Mail w inne miejsce, aby zapobiec przypadkowemu skasowaniu ważnej poczty. Następnie otwieramy oryginalną teczkę Mail i kasujemy plik Envelope Index. Po ponownym uruchomieniu program Mail ponownie zindeksuje wszystkie wiadomości, co może wymagać dużej cierpliwości, gdyż jest to czasochłonny proces.
Jeżeli ta metoda nie zadziała, można wybrać polecenie Mailbox: Rebuild, a następnie zrestartować program Mail. Przy odrobinie szczęścia wszystkie utracone wiadomości powrócą na swoje miejsce.